Truyện trinh thám xoay quanh việc điều tra phá giải một vụ án bí ẩn, thường là tội phạm như giết người, trộm cắp. Nhân vật chính thường là thám tử, cảnh sát hoặc người điều tra nghiệp dư, sử dụng trí thông minh, khả năng quan sát và suy luận logic để tìm ra thủ phạm, động cơ và cách thức gây án. Cốt truyện thường lắt léo, với nhiều tình tiết bất ngờ, manh mối giả và nghi phạm đánh lạc hướng, tạo nên sự hồi hộp, tò mò cho người đọc.